Aktuelnosti
6. April 2026.
Srećan Uskrs želi vam kolektiv Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture!
Kolektiv Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture želi srećne uskršnje praznike vernicima koji slave po gregorijanskom kalendaru. U najstarijoj centralnoj zoni Bača, organski uklopljen u pejzaž i srednjovekovnu urbanu matricu, iz ravnice izrasta masovni zvonik franjevačkog samostana. Izgradnja samostana započeta je krajem 12. veka od strane pripadnika viteškog reda kanonici Svetog groba jerusalimskog, a trajala je sedam stotina godina tokom kojih je bilo rušenja i većih obnova. Slojevitost koju su bura vekova i tok istorije doneli samostanu pod čijim su krovom traga ostavili krstaši, franjevci, Mongoli i Turci još jednom je dokazana neverovatnim otkrićem do kojeg je došla stručna služba Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture. Tokom istraživačkih radova započetih 2006. godine, prilikom produbljivanja niše koje je preduzeto u cilju povratka čudotvorne ikone Bogorodice s Hristom, pronađeni su ostaci do tada nepoznatog živopisa. Dok je uklanjan naknadno dozidani sloj opeke, postepeno je počela da se pojavljuje scena Raspeća Hristovog sa Bogorodicom i Svetim Jovanom. Freska je, uslovivši dalja istraživanja, ukazala na postojanje starijeg manastira. Na osnovu specijalnih snimanja, fizičko-hemiskih, stilskih i arhitektonskih analiza, te arheoloških istraživanja, zaključeno je da je nastala u 13. veku. Ispitivanja i konzervatorski radovi na fresci nastavljeni su u okviru međunarodnog projekta finansiranog od strane Ministarstva kulture Italije 2016. godine, uz učešće Zavoda i Centralnog instituta za konzervaciju. Sprovedeno je načelo strukturalne konzervacije, konsolidacija kompletne površine i neutralan, nenametljiv retuš.
